Videolar Linkler RSS Site Haritası
 
 
 
 
Untitled Document
» Konular / Asya/ "Çin - Pakistan İlişkilerinde Gwadar Limanı ve Bölgesel Gelişmelere Etkileri"

Yazarlar
  Mehmet Seyfettin EROL
  Hacked By Er0iN || Yalnızlık sert gelir ...
  Alaeddin YALÇINKAYA
  Hacked By Er0iN || Yalnızlık sert gelir ...
  Elşan İZZETGİL
  Hacked By Er0iN || Yalnızlık sert gelir ...
  Ceren GÜRSELER
  Hacked By Er0iN || Yalnızlık sert gelir ...
  Musa KARADEMİR
  Hacked By Er0iN || Yalnızlık sert gelir ...
  İsmail CİNGÖZ
  Hacked By Er0iN || Yalnızlık sert gelir ...
Diger yazarlar »
  Eklenme Tarihi: 2012-03-20
"Çin - Pakistan İlişkilerinde Gwadar Limanı ve Bölgesel Gelişmelere Etkileri"
Çin Halk Cumhuriyeti’nin son dönem Pakistan ile geliştirdiği ilişkileri tüm dünya yakından takip etmektedir. İki ülke arasındaki ilişkiler “stratejik işbirilği” boyutunda ilerlemeye devam etmektedir. 11 Eylül sonrası Pakistan’ın uluslararası alandaki konumu, Hindistan ve Afganistan ile yaşadığı problemlere bakıldığı zaman dış politikasında mesafe alabilmesi için Çin ile geliştirdiği ilişkiler oldukça önem kazanmaktadır. 11 Eylül sonrası deyim yerindeyse “günah keçisi” ilan edilen bir devlet açısından bölgenin önemli güçlerinden birisi ile ilişki kurmak Pakistan açısından hayati önemdedir.

 

 

 Uluslararası politikada giderek daha çok öne çıkmaya başlayan Güney Asya coğrafyasındaki güncel dinamiklere bakıldığı zaman ABD’nin Asya’daki en önemli müttefikinin Hindistan olduğu görülecektir. Hindistan-Pakistan ilişkilerinde yaşanan sorunların bir sonucu olarak Soğuk Savaş döneminden itibaren bu iki devletin mümkün olduğu kadar zıt kamplarda yer aldığı gibi bir durumla da karşı karşıya bulunmaktayız. Asya’da Çin’in etkinliğini giderek artırması ve bölgedeki gelişmelerin Çin’i doğrudan etkilemesi Pakistan ve Çin’i bu bağlamda giderek yakınlaştırmıştır. 

 

 

Güney Asya’da yaşanan gelişmeler Çin’i doğrudan ilgilendirmektedir. Çünkü, Hindistan, Çin’in bölgedeki en önemli rakibi olarak Batı’nın ciddi desteğiyle öne çıkarılmaktadır. Hindistan’ın uluslararası arenadaki yükselen profili Çin ile arasındaki ilişkilerin daha da gerilmesini beraberinde getirmiştir. Gerek sınır sorunları, gerek Hint Okyanusu’nun iki ülke arasındaki paylaşım mücadelesi iki ülkeyi pek çok alanda karşı karşıya getirmektedir. ABD’nin bölgede izlediği denge siyasetinde Hindistan’ın rolü oldukça önemlidir. Çin’in aynı zamanda enerji nakil hatlarının Hindistan’ın yakın coğrafyasında bulunması Çin’in enerji güvenliği politikalarını doğrudan etkilemektedir. Çin, enerji ithalatının yaklaşık %80’ini deniz yolundan gerçekleştirmektedir. Deniz yolu olarak kastettiğimiz coğrafya ise Hint Okyanusu’dur. Hindistan’ın Hint Okyanusu’nda kurmaya çalıştığı etkinlik Çin’in enerji güvenliği poltikalarını olumsuz yönde etkilemektedir. Boru hatlarının denizden karaya çekilmesi ve Hindistan’ın by-pass edilerek doğrudan enerjinin temin edilebilmesi için Pakistan çok stratejik bir noktada bulunmaktadır. Çin’in Pakistan ile ilişkilerini geliştirirken “enerji” boyutunu gözardı etmemek gerekmektedir. Çin’in Pakistan’da inşa edeceği reaktör ve nükleer enerji konusunda verdiği destek ikili ilişkilerin bir diğer önemli boyutudur.

 

 

Bunun yanısıra deniz yollarının Çin için giderek artan öneminin bir sonucu olarak Çin Halk Cumhuriyeti’nin “İnci Dizisi Stratejisi”ni (String of Pearls Startegy) geliştirdiğini söylememiz gerekmektedir. Buna göre Tayvan’dan Hürmüz Boğazı’na kadar olan bölgedeki pekçok önemli liman Çin için birer incidir. Çin’in deniz yollarının ve dolayısıyla kendi güvenliğinin sağlanamasında önemli rol oynayan bu hat Çin için bir inci dizisidir. Bu hat aynı zamanda Hindistan açısından bir “çevrelenme” politikasıdır. Pakistan ile geliştirdiği ilişkilerin en somut örneklerinden birisi olan Gwadar Limanı da bu incilerden bir tanesidir.  

 

 

Gwadar Limanı, Pakistan’ın Belucistan bölgesine inşa edilmiştir. Karaçi ve Port Kasım’dan sonra Pakistan’ın en büyük limanıdır. Gwadar Limanı sayesinde Çin, Ortadoğu’dan gelen doğalgazı Pakistan’dan geçirmek suretiyle doğrudan ülkesine ulaştırmak istemektedir. Gwadar Limanı, Çin için yalnızca ticari bir anlam ifade etmemektedir. Bunun yanında inşa edilen askeri üs ile Çin bölgedeki etkinliğini daha da artırmak istemektedir. Limanın Pakistan’ın sorunlu bölgelerinden birisi olan Belucistan’a inşa edilmesinin de oldukça anlamlı olduğunu söylememiz mümkündür. Çin, Pakistan’ın toprak bütünlüğü konusunda net bir tavır içerisindedir. Ancak, son dönemde yaşanan gelişmelere baktığımız zaman Çin ve Pakistan ile bölgede rekabet içerisinde olan ABD ve Hindistan’ın bu konuda tam aksi yönde hareket ettiğini söylememiz mümkündür. TAPI  hattı konusunda ABD’li yetkililer olası bir güvenlik probleminde Pakistan’ı sorumlu tutacaklarını ve Belucistan sorununun halen gündemde olduğunu belirterek üstü örtülü tehditvari açıklamalarda bulunmuşlardır. Hindistan, ülke içindeki Müslüman-Hindu çatışmasında özellikle de Kuzeybatı bölgesindeki gelişmelerden Pakistan’ı sorumlu tuttuğu için buna misilleme olarak Belucistan konusunda Pakistan’ı sıkıştırmak istemektedir. Pakistan’ın toprak bütünlüğüne yönelik bu tehdidin farkında olan Çin’in hem ticari bir liman hem de bir askeri üs inşa ederek  bölgede varlığını hissettirmesi Belucistan konusunda Pakistan’a verdiği desteğin somut bir göstergesi olma ihtimali oldukça yüksektir. Gwadar Limanı’nda çalışan Çinli işçilere karşı birçoğu ölümle sonuçlanan saldırı gerçekleşmiştir. Ancak, Çin hükümeti bu saldırıların hiçbirinden Pakistan devletini sorumlu tutmadığını resmi yollarla açıklamıştır. Pekin’e göre, Çin-Pakistan ilişkilerinden duyulan rahatsızlığa Belucistan üzerinden tepki veren ve bölgedeki sorunun devamına destek veren güçlerin bu işte parmağı bulunmaktadır. Bu sebeple limanda çalışan işçilere yönelik saldırılar vasıtasıyla Çin-Pakistan işbirliğini bozmak mümkün görünmemektedir. 

 

 

 

20 Mayıs 2011’de Pakistan Başbakanı Gilani’nin Çin’e yaptığı resmi ziyaret sırasında bu konu yeniden gündeme gelmiştir. Yapılan görüşmeler sonucunda Gwadar Limanı konusunda Çin’in daha aktif bir rol oynaması kararı alınmıştır. Resmen olmasa da fiili olarak Gwadar Limanı’nın Çin’e ait olduğu üstü örtülü olarak kabul edilmiş olmaktadır. Çin de Pakistan’ın bu jestine karşılık 50 adet savaş uçağı sözü vermiştir. Gwadar Limanı ile ilgili yapılan görüşme bir anlamda malumun ilanı olmuştur. Çin’in Hint Okyanusu’na ve Arap Denizi’ne doğrudan ulaşabilmesini sağlayan bu liman Çin’in denizlerdeki etkinliğinin daha da artmasını sağlayacaktır. İnci Dizisi Stratejisi’nin bir sonucu olarak Gwadar Limanı, Pekin’in politikalarında kilit bir noktada bulunmaktadır. Çin’in hem ulusal hem de enerji güvenliğini sağlayabilmesi için Gwadar Limanı’nın bir enerji köprüsü hem de bir ön savunma hattı olduğunu söylemek mümkündür. Pakistan ve Çin’in bu konudaki kararlı tutumu ikili ilişkilerin istikrarlı bir şekilde seyretmesini sağlarken, diğer taraftan da bölgedeki siyasi dengenin belirlenmesinde de ciddi bir etkendir.
Ömer ATAGENÇ
 
  "İran'ın Nükleer Amacı ve Amerikan Kimliği"   2012-03-01
  "Apocalyptic (kıyametçi) Terörizm ve Aum Shinrinkyo"   2012-04-16
  "KRİZLER ve 'ÇEVRELEME'"   2012-03-07
  "Asya-Pasifik Bölgesinde Deniz Yollarının Artan Önemi ve Güney Çin Denizinde Vietnam - Çin Gerginliği"   20.03.2012
  "ASEAN Bölgesel Forumu Toplantısı ve Güneydoğu Asya'da Yeniden "Pax-Americana Sendromu"   2012-03-20
  "Güney Çin Denizinde Yükselen Kriz Bağlamında Asya Pasifik Bölgesinin Güvenliği"   2012-03-20
  "Hindistan Donanması Doğu Komutanlığı'nın Etkinliğini Artırıyor"   2012-03-20
  "ÇHC XXI Yüzyılın Süper Gücü Olacak"   2012-04-04
  "Avrupa'da Sağ Popülizm Tehlikesi..."   2012-03-20
  'Oyun Sahası' veya Kanlı Oyunların Oynandığı Yer Fergana (3)   08.10.2011
 
Ana Sayfa Hakkımızda Haberler Analizler Röportajlar Projeler Duyurular Raporlar Makaleler Yasal Uyarı İletişim
  Soft&Design N.ROGLU